Kupony

Newsletter

Zapisz się na Darmowy Newsletter i zdobądź Poradnik Łuszczycowy.

Okładka Poradnika Łuszczycowego




Sandimmun Neoral

Postać: Kapsułki, roztwór doustny
Recepta: Tak
Substancje czynne: Cyklosporyna

Skład

Substancją czynną leku jest cyklosporyna. 1 kapsułka zawiera 10, 25, 50 lub 100 mg cyklosporyny, 1 ml roztworu zawiera 100 mg cyklosporyny.

Działanie

Cyklosporyna jest lekiem o silnym działaniu immunosupresyjnym. Hamuje rozwój odporności komórkowej, czyli zdolności do usuwania ciał obcych przez własne przeciwciała, hamuje przeciwciała zależne od limfocytów T. Lek w przeciwieństwie do cytostatyków nie tłumi procesu tworzenia krwi. Ponadto nie hamuje jednego ze sposobów transportowania większych cząsteczek do komórek. Wydalana jest głównie z żółcią, tylko w 6% z moczem.

Wskazania

Lek Sandimmun Neoral wskazany jest przy przeszczepach, endogennym zapaleniu błony naczyniowej oka, zespole nerczycowym, ciężkim reumatoidalnym zapaleniu stawów, ciężkiej postaci łuszczycy, ciężkim atopowym zapaleniu skóry.

Przeciwwskazania

Nadwrażliwość na cyklosporynę lub którykolwiek składnik leku.

Środki ostrożności

Produkt leczniczy Sandimmun Neoral może być przepisywane tylko przez lekarzy mających doświadczenie w leczeniu immunosupresyjnym, którzy mogą zapewnić właściwą obserwację podczas leczenia, łącznie z regularnym pełnym badaniem lekarskim, pomiarem ciśnienia tętniczego krwi i kontrolą laboratoryjnych parametrów, na podstawie których określa się bezpieczeństwo stosowania. Pacjenci po transplantacji powinni być w okresie leczenia cyklosporyną prowadzeni przez ośrodki mające możliwość wykonania odpowiednich badań laboratoryjnych oraz zapewnienia odpowiedniej interwencji medycznej.

Tak jak inne leki immunosupresyjne, cyklosporyna zwiększa ryzyko rozwoju chłoniaków i innych nowotworów złośliwych, szczególnie nowotworów skóry. Wydaje się, że zwiększenie ryzyka jest związane ze stopniem i czasem trwania immunosupresji, a nie z zastosowaniem konkretnego leku. Dlatego zaleca się ostrożność w czasie stosowania wielolekowych schematów leczenia immunosupresyjnego (łącznie z cyklosporyną).

Ze względu na potencjalne ryzyko wystąpienia nowotworów złośliwych skóry, pacjenci leczeni produktem leczniczym Sandimmun Neoral, w szczególności pacjenci z łuszczycą i atopowym zapaleniem skóry, powinni unikać ekspozycji na światło słoneczne bez zastosowania filtrów ochronnych oraz na promieniowanie UVB lub fotochemoterapię (PUVA).

Tak jak inne leki immunosupresyjne, cyklosporyna zwiększa ryzyko rozwoju różnych zakażeń bakteryjnych, grzybicznych, pasożytniczych i wirusowych.

Częstym i potencjalnie ciężkim powikłaniem w pierwszych kilku tygodniach leczenia preparatem Sandimmun Neoral może być podwyższenie stężenia mocznika i kreatyniny w surowicy krwi. Wymienione zmiany czynnościowe są zależne od dawki i przemijające. Ustępują zwykle po zmniejszeniu dawki. W czasie długotrwałego leczenia, u niektórych pacjentów mogą wystąpić zmiany strukturalne w nerkach (np. zwłóknienie śródmiąższowe), które u biorców przeszczepów nerkowych należy odróżniać od zmian wywoływanych przez przewlekłą reakcję odrzucania. Sandimmun Neoral może także powodować zależne od dawki i przemijające zwiększenie stężenia bilirubiny w surowicy, a niekiedy też zwiększenie aktywności enzymów wątrobowych. Należy dokładnie monitorować parametry określające czynność nerek i wątroby. Nieprawidłowe ich wartości mogą spowodować konieczność zmniejszenia dawki.

U pacjentów w podeszłym wieku czynność nerek powinna być kontrolowana ze szczególną uwagą.

W czasie leczenia preparatem Sandimmun Neoral należy regularnie kontrolować ciśnienie tętnicze krwi. W przypadku rozwoju nadciśnienia tętniczego należy zastosować odpowiednie leczenie obniżające ciśnienie.

Przed leczeniem, oraz po zakończeniu pierwszego miesiąca leczenia wskazane jest oznaczenie stężenia lipidów, ponieważ donoszono, że cyklosporyna może w rzadkich przypadkach powodować przemijające, nieznaczne zwiększenie ich stężenia we krwi. W razie stwierdzenia zwiększenia stężenia lipidów, należy rozważyć ograniczenie spożycia tłuszczów i, jeżeli to wskazane, zmniejszenie dawki cyklosporyny.

Cyklosporyna zwiększa ryzyko wystąpienie hiperkaliemii, szczególnie u pacjentów z zaburzeniami czynności nerek. Należy również zachować ostrożność, przyjmując cyklosporynę z tzw. lekami oszczędzającymi potas (należą tu niektóre leki przeciwko nadciśnieniu tętniczemu) i lekami zawierającymi potas, oraz u pacjentów stosujących dietę o dużej zawartości potasu. W takich przypadkach zaleca się badanie stężenia potasu w osoczu krwi.

Cyklosporyna zwiększa wydalanie magnezu. Może to prowadzić do hipomagnezemii, szczególnie w okresie okołotransplantacyjnym. Dlatego w tym okresie zaleca się badanie stężenia magnezu w surowicy krwi, szczególnie w przypadku wystąpienia przedmiotowych i podmiotowych objawów neurologicznych. Jeśli będzie to konieczne należy podać magnez.

Ostrożnie należy leczyć pacjentów z dużym stężeniem kwasu moczowego we krwi.

Podczas leczenia cyklosporyną skuteczność szczepień może być zmniejszona. Nie należy podawać pacjentom żywych szczepionek.

Dodatkowe środki ostrożności w łuszczycy

Sandimmun Neoral może zaburzać czynności nerek, dlatego przed rozpoczęciem leczenia należy ustalić wiarygodne wartości początkowe stężenia kreatyniny w surowicy, wykonując co najmniej dwa oznaczenia. W pierwszych 3 miesiącach leczenia stężenie kreatyniny w surowicy należy sprawdzać co 2 tygodnie. Następnie, jeżeli stężenie kreatyniny jest ustabilizowane, oznaczenia te należy wykonywać co miesiąc. Jeżeli więcej niż w jednym oznaczeniu stężenie kreatyniny jest zwiększone o ponad 30% w porównaniu do stężenia początkowego, to należy zmniejszyć dawkę leku o 25 do 50%. Zalecenie to obowiązuje, nawet jeżeli stężenie kreatyniny jest w zakresie normy laboratoryjnej. Jeżeli mimo zmniejszenia dawki leku Sandimmun Neoral stężenie kreatyniny nie zmniejszy się w ciągu miesiąca, należy przerwać leczenie.

Przerwanie leczenia jest także zalecane, jeżeli nie udaje się opanować odpowiednim leczeniem nadciśnienia tętniczego krwi, rozwijającego się w czasie stosowania leku.

Pacjenci w podeszłym wieku powinni być leczeni tylko w przypadku łuszczycy prowadzącej do inwalidztwa, przy czym należy u nich szczególnie uważnie kontrolować czynność nerek.

W łuszczycy leczonej cyklosporyną, jak też w przypadkach łuszczycy leczonej konwencjonalną terapią immunosupresyjną, obserwowano rozwój nowotworów złośliwych (szczególnie skóry). Dlatego przed leczeniem lekiem Sandimmun Neoral należy wykonać biopsję zmian skórnych nietypowych dla łuszczycy, lecz podejrzewanych, że są zmianami nowotworowymi lub stanami przedrakowymi. Pacjenci ze złośliwymi nowotworami skóry lub stanami przedrakowymi skóry powinni być leczeni lekiem Sandimmun Neoral tylko po odpowiednim leczeniu tych zmian i jeżeli nie istnieje inna możliwość skutecznego leczenia łuszczycy.

Pacjenci stosujący Sandimmun Neoral nie powinni jednocześnie być poddawani działaniu promieni UVB lub fotochemoterapii (PUVA).

Interakcje

Donoszono, że podany jednocześnie z cyklosporyną sok grejpfrutowy zmienia metabolizm cyklosporyny i zwiększa jej stężenie we krwi.

Cyklosporyna wykazuje interakcje z licznymi lekami. Poniżej wymieniono te leki, z którymi interakcje są wystarczająco udokumentowane i uważane za istotne:

  • leki powodujące zmniejszenie stężenia cyklosporyny – barbiturany, karbamazepina, okskarbazepina, fenytoina, nafcylina, sulfadymina podawana dożylnie, ryfampicyna, oktreotyd, probukol, ziele dziurawca, tyklopidyna, sulfinpyrazon, terbinafina, bozentan;
  • leki powodujące zwiększenie stężenia cyklosporyny – antybiotyki makrolidowe (np. erytromycyna, azytromycyna i klarytromycyna), ketokonazol, flukonazol, itrakonazol, worikonazol, diltiazem, nikardypina, werapamil, metoklopramid, doustne środki antykoncepcyjne, danazol, metyloprednizolon (duże dawki), allopurynol, amiodaron, kwas cholowy i jego pochodne, leki z grupy ihibitorów proteazy, imatynib, kolchicyna, nefazodyna.

Należy także zachować ostrożność w czasie równoczesnego stosowania cyklosporyny z innymi lekami neurotoksycznymi i nefrotoksycznymi.

Ciąża i laktacja

U kobiet w ciąży, otrzymujących leczenie immunosupresyjne, w tym cyklosporynę lub leczenie w połączeniu z cyklosporyną istnieje ryzyko przedwczesnego porodu. Brak jednak odpowiednich, dobrze kontrolowanych badań z udziałem kobiet w ciąży i dlatego leku Sandimmun Neoral nie należy stosować w ciąży, chyba że możliwe korzyści dla matki przewyższają potencjalne ryzyko dla płodu.

Cyklosporyna przenika do mleka matki. Kobiety leczone produktem leczniczym Sandimmun Neoral nie powinny karmić niemowląt piersią.

Działania niepożądane

Liczne działania niepożądane związane ze stosowaniem cyklosporyny są zależne od dawki i reagują na jej zmniejszenie. Do działań niepożądanych można zaliczyć:

  • bardzo często występujące (więcej niż 1/10 pacjentów) – zaburzenia czynności nerek, nadciśnienie tętnicze, drżenie, bóle głowy, hiperlipidemia;
  • częste (1-10/100 pacjentów) – parestezje, jadłowstręt, nudności, wymioty, bóle brzucha, biegunka, przerost dziąseł, zaburzenia czynności wątroby, hiperurykemia, hiperkaliemia, hipomagnezemia, kurcze mięśni, mialgia, nadmierne owłosienie, zmęczenie;
  • niezbyt częste (1-10/1000) – objawy encefalopatii, takie jak drgawki, splątanie, dezorientacja, zmniejszona reaktywność, pobudzenie, bezsenność, zaburzenia widzenia, ślepota korowa, śpiączka, niedowład, ataksja móżdżkowa; niedokrwistość, małopłytkowość, wysypki alergiczne, obrzęki, przyrost masy ciała;
  • rzadkie (1-10/10000) – polineuropatia obwodowa, zapalenie trzustki, hiperglikemia, osłabienie mięśni, miopatia, zaburzenia miesiączkowania, ginekomastia;
  • bardzo rzadkie (rzadziej niż 1/10000) – obrzęk tarczy nerwu wzrokowego, w tym obrzęk tarczy nerwu wzrokowego z możliwym upośledzeniem widzenia w następstwie podwyższonego ciśnienia wewnątrzczaszkowego, nie spowodowanego obecnością guza, mikroangiopatyczna niedokrwistość hemolityczna, zespół hemolityczno-mocznicowy.

Stosowanie

Dobową dawkę leku należy zawsze podawać w dwóch dawkach podzielonych. Podany zakres dawek ma służyć tylko jako ogólna wytyczna. Poprzez kolejne pomiary stężenia cyklosporyny we krwi lekarz określa rzeczywistą, indywidualną dawkę, konieczną do osiągnięcia wymaganych stężeń docelowych u pacjenta.

Kapsułki należy połykać w całości. W przypadku roztworu doustnego należy go rozcieńczyć w napoju bezalkoholowym innym niż sok grejpfrutowy (ze względu na interakcje). Strzykawka nie może zetknąć się z rozcieńczalnikiem. Jeżeli trzeba ją oczyścić, nie należy jej przepłukiwać, ale wytrzeć od zewnątrz suchą chusteczką.

Stosowanie leku Sandimmun Neoral w przypadku łuszczycy

Z powodu różnorodnego przebiegu tej choroby, dawka musi być dobrana indywidualnie. W celu wywołania remisji zalecana dawka początkowa wynosi 2,5 mg/kg masy ciała na dobę, doustnie w dwóch dawkach podzielonych. Jeżeli po miesiącu nie ma poprawy, lekarz może zalecić stopniowe zwiększenie dawki leku, aż do 5 mg/kg masy ciała na dobę. Leczenie należy przerwać, jeżeli stosując dawkę 5 mg/kg mc. na dobę nie można osiągnąć w ciągu 6 tygodni wystarczającej skuteczności, lub jeżeli dawka skuteczna nie może być uważana za dawkę bezpieczną.

Początkowa dawka 5 mg/kg masy ciała na dobę jest uzasadniona u pacjentów, których stan wymaga szybkiej poprawy. Po osiągnięciu zadowalającej poprawy, lekarz może zalecić przerwanie podawania preparatu Sandimmun Neoral, a w przypadku nawrotu choroby ponownie zastosować preparat w skutecznej poprzednio dawce. U niektórych pacjentów może być konieczne kontynuowanie leczenia podtrzymującego.

W leczeniu podtrzymującym lekarz dobierze najmniejszą, skuteczną dawkę indywidualnie u każdego pacjenta. Nie powinna ona być większa niż 5 mg/kg masy ciała na dobę.

W badaniach klinicznych z produktem leczniczym Sandimmun Neoral podawanym pacjentom po przeszczepieniu oraz chorym z łuszczycą udział pacjentów w wieku co najmniej 65 lat był zbyt mały by stwierdzić czy ich odpowiedź na leczenie różni się od odpowiedzi pacjentów młodszych. W innych opisywanych doświadczeniach klinicznych nie stwierdzono różnic między pacjentami młodszymi a chorymi w podeszłym wieku. Należy zawsze zachować ostrożność dobierając dawkę leku dla osób starszych, zazwyczaj zaczynając od dawek z dolnego zakresu terapeutycznego, ze względu na częstsze występowanie zaburzeń czynności wątroby, nerek i serca, a także chorób współistniejących i konieczności przyjmowania innych leków.

Doświadczenie ze stosowaniem produktu leczniczego Sandimmun Neoral u dzieci jest ograniczone, jednakże dzieci w wieku powyżej 1 roku otrzymywały cyklosporynę w zwykle stosowanych dawkach bez szczególnych problemów. W kilku badaniach dzieci wymagały zastosowania większych dawek cyklosporyny na kg masy ciała niż dorośli i dawki te były tolerowane.